DZIAŁ EKOLOGICZNY

 

Dział ekologiczny

 

Zlokalizowany jest głównie w północnej części Ogrodu Botanicznego. Jest to najniżej położony fragment Ogrodu, o stosunkowo wysokim poziomie wód gruntowych, dochodzącym miejscami nawet do 40 cm głębokości, i wahającym się w zależności od ilości opadów atmosferycznych. Ukształtowanie terenu oraz istniejące na nim stosunki wodne umożliwiły ekspozycję różnych typów zbiorowisk roślinnych jak: leśne (Las Polski), łąkowe i wydmowe.

 

Las Polski (E1)

 

Naturalne warunki glebowe i klimatyczne Ogrodu Botanicznego pozwoliły na stworzenie w obrębie kwatery lasu dębowo - grabowego Galio sylvatici - Carpinetum, który jest potencjalnym zbiorowiskiem naturalnym dla rejonu Wielkopolski. W tej części działu prezentowany jest także fragment żyznej buczyny niżowej typu pomorskiego Melico-Fagetum, której podstawowym i jedynym gatunkiem budującym warstwę drzew jest buk pospolity (Fagus sylvatica L.).

 

Roślinność łąkowa

 

W naturalnych obniżeniach terenu, w północno-wschodniej (E3) oraz wschodniej (D11) części Ogrodu, uformowały się zbiorowiska łąkowe z klasy Molinio- Arrhenatheretea.

Aby uatrakcyjnić łąkę na kwaterze D11 podjęto próby wzbogacenia składu gatunkowego o kolorowo kwitnące byliny dwuliścienne. Prace z tym związane prowadzone są od wiosny 2012 roku i kontynuowane co roku.

Łąka na kwaterze E3 jest obecnie w przebudowie. Razem z kwaterą R3 należącą

do Działu Roślin Rzadkich i Zagrożonych będzie tworzyć Kolekcję Rzadkich i Zagrożonych Gatunków Roślin Torfowiskowych i Zmiennowilgotnych Łąk.

 

Roślinność wydmowa (E2)

 

W celu stworzenia dogodnych warunków dla prezentacji roślin wydmowych w 1954 roku w północnej części Ogrodu usypano piaszczyste wzniesienie imitujące wydmę. Rośliny uprawiane na wydmie pochodzą w większości ze stanowisk naturalnych, głównie z Mierzei Łebskiej. Najstarsze rośliny takie jak mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum L.), lepiężnik kutnerowaty (Petasites spurius (Retz.) Rchb.), czy piaskownica zwyczajna (Ammophila arenaria (L.) Link) posadzono w 1968 roku. Rośliny sadzone były tak, aby odzwierciedlić układ roślinności występujący naturalnie a także etapy sukcesji roślinności w trudnych piaszczystych warunkach.

 

Prezentowany jest zatem fragment zbiorowiska wydm białych Elymo-Ammophiletea w naturze bezpośrednio sąsiadujący z plażą. Jest to zbiorowisko względnie bogate florystycznie, zdominowane przez trawy: piaskownicę zwyczajną (Ammophila arenaria (L.) Link) i wydmuchrzycę piaskową (Elymus arenarius L.). Trawom towarzyszą byliny - groszek nadmorski (Lathyrus japonicus Willd. subsp. maritimus (L.) P.W. Ball), honkenia piaskowa (Honkenya peploides (L.) Ehrh.), jastrzębiec baldaszkowy (Hieracium umbellatum L. var. lineariifolium), mikołajek nadmorski (Eryngium maritimum L.) i lepiężnik kutnerowaty (Petasites spurius (Retz.) Rchb.).

 

Za wydmami białymi ciągnie się pas wydm szarych. Roślinność porastająca wydmę szarą tworzy formację Helichryso-Jasionetum litoralis, która w Ogrodzie reprezentowana jest przez: kostrzewę nadmorskę (Festuca salina Natho et Stohr), szczotlichę siwą (Corynephorus canescens (L.) P. Beauv.), jasieńca piaskowego w odmianie nadmorskiej (Jasione montana L. subsp. litoralis Fr.), kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium (L.) Moench), bylicę nadmorską (Artemisia campestris L. subsp. maritima Archangeli) oraz turzycę piaskową (Carex arenaria L.).

 

W późniejszych stadiach rozwojowych roślinności wydm szarych pojawiają się krzewinki oraz krzewy, reprezentowane w Ogrodzie przez rokitnika zwyczajnego (Hippophae rhamnoides L.) i wierzbę płożącą w odmianie piaskowej (Salix repens L. subsp. repens var. arenaria (L.) Ser.).

 

Typowej roślinności wydm nadmorskich na ogrodowej wydmie towarzyszą gatunki w naturze porastające obniżenia deflacyjne, np.: sit bałtycki (Juncus balticus Willd.), a także roślinność porastająca ubogie piaszczyste siedliska nawapienne oraz murawy kserotermiczne i psammofilne - jastrzębiec kosmaczek (Hieracium pilosella L.), rozchodnik sześciorzędowy (Sedum sexangulare L.), rojnik pospolity (Jovibara sobolifera (Sims) Opiz) i sasanka łąkowa (Pulsatilla pratensis (L.) Mill.).

 

(oprac. J. J.)